دسته‌ها
مدیریت فارم مقالات

بهترین بستر برای مرغداری

بهترین بستر برای مرغداری بستری است که حداکثر شرایط آسایش پرنده را فرآهم کند. از جمله پارامترهای مهم در تامین آسایش پرندگان در فارم عبارت‌اند از: میزان رطوبت بستر، دمای محیط فارم، خوراک و آب مصرفی و همچنین عواملی مانند تراکم پرندگان.

علاوه بر موارد مطرح شده، کنترل رطوبت در مرغداری از جمله‌ی مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر آسایش و کیفیت زندگی جوجه در طول دوره پرورش به حساب می‌آید.

بستر مرغداری یکی از اجزا اصلی سالن‌های مرغداری محسوب می‌شود که جوجه‌ها به طور کاملا مستقیم با آن در ارتباط هستند. بستر خوب، می‌تواند تاثیر مثبتی بر روند رشد گله داشته باشد و از بروز بیماری‌ها و تولید آلودگی جلوگیری کند.

در این مقاله به بررسی انواع بستر مورد استفاده در فارم‌های مرغداری، ویژگی‌ها، مزایا و معایب هر کدام و همچنین راه‌های کاهش رطوبت بستر مرغداری که یکی از سوالات پرتکرار مرغداران است خواهیم پرداخت.

ویژگی‌های بستر خوب

همینطور که گفته شد، بستر خوب می‌تواند نقش موثری در رشد پرندگان و رسیدن به سن کشتار در مدت زمان کمتر داشته باشد؛ اما نقطه مقابل بستر خوب، بستر نامناسب است که منجر به بروز آلودگی، بیماری‌هایی از جمله کوکسیدیوز و عوارض تنفسی، تولید بیش از حد گاز آمونیاک و قارچ می‌شود. توجه به تهویه و همچنین جلوگیری از افزایش رطوبت بستر، راه‌هایی است که می‌توان به وسیله آن، از بروز آلودگی‌های ناشی از بستر جلوگیری کرد. در این‌جا به بررسی ویژگی‌های بهترین بستر برای مرغداری می‌پردازیم:

  1. بستر فارم باید به خوبی رطوبت را به خود جذب کند.
  2. مواد مورد استفاده در بستر فارم نباید مرطوب باشد.
  3. بستر، محل زندگی پرندگان در فارم است، پس باید نرم باشد!
  4. بستر خوب، دارای رطوبت متوسط (۲۰ تا ۲۵ درصد) است.
  5. جنس بستر باید به‌گونه ای باشد که تولید گرد و غبار نکند. 

انواع بستر برای مرغداری

۱- پوشال

یکی از مواد معمول که در بستر مرغداری استفاده می‌شود، پوشال است. پوشال به دلیل این‌که گرد و خاک تولید نمی‌کند و همچنین از نرمی مناسبی برخوردار است، مورد توجه مرغداران قرار دارد. ویژگی دیگر پوشال، سبک بودن آن است چرا که در زمان تخلیه و خارج کردن از فارم، به آسانی انجام می‌پذیرد.

در این زمینه بیشتر مطالعه کنید:

ضدعفونی کردن اصولی سالن مرغداری
پوشال بستر

از جمله ویژگی‌های یک پوشال خوب عبارت‌اند از:

  1. قدرت جذب رطوبت آن بالا باشد.
  2. نرم باشد و پرنده بر روی آن در آسایش باشد؛ هر چه پوشال نرم‌تر باشد، ضربه‌ی وارد شده پای پرنده کمتر است.
  3. پوشال خوب، عایق حرارتی خوبی است؛ در روزهای اول که جوجه‌ها توانایی لازم برای کنترل دمای بدن خود را ندارند، بستر پوشالی نقش عایق حرارتی را به عهده داشته و به تنظیم دمای بدن جوجه کمک می‌کند. 

۲- خاک اره

خاک اره نیز به عنوان یکی دیگر از انواع بستر مورد استفاده در مرغداری‌ها محسوب می‌شود و شباهت‌هایی نیز به پوشال دارد. این بستر از خرده چوب تولید شده از نجاری چوب تهیه می‌شود.

۳- بنتونیت

یکی دیگر از مواد مورد استفاده در بستر مرغداری‌ها، بنتونیت است که به بنتونیت بستر نیز شهرت دارد. از جمله ویژگی‌های بنتونیت، قدرت بالای آن در جذب مایعات و سموم است که همین موضوع موجب شده که از آن برای رفع اثرات منفی ادرار و فضولات پرندگان استفاده شود. افزایش رطوبت و مایعات در بستر، منجر به تولید بیش از حد گاز آمونیاک شده و این گاز بر دستگاه تنفسی جوجه تاثیر منفی می‌گذارد؛ بنتونیت در خنثی کردن این گازها نقش موثری ایفا می‌کند.

بنتونیت بستر

بنتونیت در دو نوع کلسیم دار و سدیم دار قابل تولید است که طبق شواهد، بنتونیت سدیم دار قدرت جذب بالاتری دارد.

نکته قابل توجه در مصرف بنتونیت این است که معمولا برای استفاده‌های مقعطی مصرف می‌شود؛ به عنوان مثال اگر در نقطه‌ای از فارم رطوبت و مایعات جمع شده باشد، می‌توان به کمک بنتونیت آن را برطرف کرد.

۴- رول کاغذی

رول‌های کاغذی، صفحات مقوایی دولایه‌ای هستند که به عنوان بستر مرغداری استفاده می‌شوند. این نوع بستر در مقایسه با پوشال و خاک اره، دارای مزایا و معایبی است که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

  1. رول کاغذی اگر از مواد تمیز و فاقد آلودگی ساخته شده باشد، تاثیر به سزایی در کاهش آلودگی‌های میکروبی در فارم خواهد داشت.
  2. بستر مقوایی، توانایی جذب خوبی نسبت به دو مورد قبلی دارد.
  3. محل نشتی آبخوری‌ها در بستر کاغذی به راحتی قابل مشاهده است.
  4. از انتقال گرد و خاک کف سالن جلوگیری می‌کند.
  5. سرعت پهن کردن آن بالاست.
رول کاغذی بستر

کاهش رطوبت بستر مرغداری

افزایش رطوبت بستر مرغداری، پدیده‌ای است که در طول دوره پرورش طیور رخ می‌دهد؛ این پدیده که به نوعی اجتناب ناپذیر هم هست، می‌تواند آسیب‌هایی را به پرندگان و به دنبال آن به اقتصاد مرغداری وارد می‌کند.

با توجه به تعریف بالا، راه‌های مختلفی برای مقابله با این پدیده، یعنی رطوبت بستر مرغداری ارائه شده است که مهم‌ترین و بهترین آن‌ها پیشگیری از افزایش رطوبت بستر است. با توجه به این‌که برای برطرف کردن رطوبت بستر مرغداری نیاز به استفاده بیشتر از هواکش‌ها داریم و این اقدام هزینه‌های پرورش را افزایش می‌دهد، لذا پیشگیری از مرطوب شدن بیش از حد بستر، راه معقولانه‌تری محسوب می‌شود.

در ادامه به بررسی روش‌های کاهش رطوبت بستر مرغداری می‌پردازیم.

راه‌های کاهش رطوبت بستر مرغداری

تاثیر خوراک بر رطوبت بستر

رطوبت بستر مرغداری به دلایل مختلفی ممکن است زیاد شود؛ ترکیبات خوراک و جیره‌ی غذایی طیور می‌تواند از طریق افزایش ادرار و دفع اسید اوریک موجب خیس شدن بستر گردد. توجه به محتوای خوراک و میزان نمک‌ها و مواد معدنی موجود در غذای پرندگان می‌تواند در جلوگیری از افزایش رطوبت بستر کارساز باشد.

برای این کار، ابتدا باید با کارخانه‌ای که خوراک مرغداری شما را تامین می‌کند مشورت کنید و سپس آنالیز کنسانتره و خوراک مصرفی را با کارشناش تغذیه طیور بررسی نمایید تا نسبت به تغییر آنالیز و جیره اقدام شود.

از جمله مزایای شرکت دی‌جی‌ام تکنومیکس، پشتیبانی دقیق به صورت ۷ / ۲۴ یعنی ۲۴ ساعت شبانه روز در ۷ روز هفته می‌باشد؛ به این صورت که در صورت مشاهده بیماری، می‌توانید موارد را با کارشناس فنی و دکتر تغذیه ما در میان بگذارید و پس از بررسی نتایج، نسبت به تغییر جیره خوراک اقدام کنید.

کاهش رطوبت بستر با گرم کردن سالن

یکی از بهترین زمان‌ها برای کاهش دادن رطوبت بستر، در مدت زمان بین دو دوره‌ی پرورش است. در این زمان که فارم خالی است، می‌توانید با گرم کردن سالن (در حدود ۳۲ درجه) نسبت به کم کردن رطوبت بستر مرغداری اقدام کنید. این روش از نظر نتیجه گیری مناسب است اما به دلیل استفاده بیشتر از هواکش، هزینه‌ی بالایی را در بر دارد.

اگر هزینه‌های گرم کردن سالن برای شما مقرون به صرفه نیست، می‌توانید در طول شب بازشوهای سالن را بسته و از تعدادی هواکش به صورت موقتی استفاده کنید.

استفاده از جریان هوا برای کاهش رطوبت بستر

هواکش‌های سالن باید به گونه‌ای تنظیم باشند تا حداکثر جریان هوا در سالن ایجاد شود. به جریان افتادن هوا موجب انتقال هوای گرم زیر سقف، به سطح مرغداری شده و همین امر باعث گرم شدن بستر مرغداری و کاهش رطوبت آن می‌گردد.

در زمانی که قصد داریم رطوبت بستر مرغداری را کاهش دهیم، بهتر است بیش‌تر از قبل هواکش‌ها را روشن کنیم؛ این کار موجب افزایش هزینه خواهد شد اما سرعت خشک شدن بستر را افزایش داده  و از بروز بیماری‌های تنفسی جلوگیری می‌کند.

تجهیزات مرغداری

گاهی اوقات لازم است ابتدا تجهیزات مرغداری از جمله آبخوری‌ها را مورد بررسی قرار دهیم؛ زیرا نشتی آب و یا کم بودن تعداد آبخوری‌ها موجب تخلیه بی مورد آب در بستر شود. به عنوان مثال چکه کردن نیپل‌ها می‌تواند رطوبت بستر مرغداری را افزایش دهد.

جمع بندی

توجه به رطوبت بستر مرغداری از جمله مهم‌ترین کنترل‌ها و آزمایش‌هایی است که مرغدار باید انجام دهد تا از بروز انواع بیماری‌های تنفسی و … جلوگیری گردد. در این مقاله به بررسی ویژگی‌های بهترین بستر برای مرغداری و انواع بستر مرغداری و همچنین راه‌های کم کردن رطوبت بستر پرداختیم؛ با امید اینکه تاثیر مثبتی در روند پرورش طیور در فعالان این صنعت داشته باشیم.


گروه تولیدی دی‌جی‌ام تکنومیکس، تولیدکننده سوپراستارتر، کنسانتره و خوراک دام و طیور

کانال علمی دی‌جی‌ام تکنومیکس

دسته‌ها
مدیریت فارم مقالات

ضدعفونی کردن اصولی سالن مرغداری

ضدعفونی کردن اصولی سالن مرغداری یکی از مسائلی است که این روزها با شیوع بیماری‌هایی همچون کرونا ویروس، تبدیل به یکی دیگر از دغدغه‌های مصرف کننده نهایی شده است. با شیوع کرونا ویروس و ایجاد شرایط ویژه در شهرها، واحدهای تولیدی هم از این شرایط ویژه مستثنا نیستند و باید تمهیدات لازم را برای نظافت و ضدعفونی در نظر بگیرند. در این مقاله به بررسی مراحل مختلف ضدعفونی سالن مرغداری پرداخته‌ایم؛ همچنین نمونه ای از انجام اصولی این کار را می‌توانید در ویدیویی که در انتهای مقاله قرار داده شده است، مشاهده کنید.

مراحل ضدعفونی کردن سالن

برای درک هرچه بهتر فرآیند ضدعفونی کردن اصولی سالن مرغداری و رسیدن به شرایط ایده‌آل، مراحل این فرآیند را در عناوین زیر بررسی خواهیم کرد:

  • تخلیه سالن مرغداری
  • مدیریت انبار خوراک
  • ضدعفونی کردن تجهیزات قابل انتقال به خارج از سالن
  • ضدعفونی کردن دیوارها و سطوح
  • ضدعفونی کردن مدخل‌های ورودی و خروجی هوا و فاضلاب
  • انتقال فضولات به خارج از سالن
  • نظافت مجدد دیوارها از گرد  و خاک
  • ضدعفونی کردن از طریق اسپری کردن مواد مخصوص
  • آماده سازی سالن پس از ضدعفونی

طبیعی است که این مراحل به صورت کاملا  قطعی نبوده و روش‌های دیگری نیز برای این کار وجود دارد؛ اما تلاش ما بر این است که روشی را برای استفاده حداکثری ارائه کنیم.

تخلیه سالن مرغداری

برای شروع بهتر است تجهیزات قابل انتقال مانند آبخوری و دانخوری‌های قابل جابه جایی، تجهیزات گرمایشی و سایر تجهیزاتی که امکان جابه جا شدن بدون نیاز به عملیات تاسیساتی خاصی دارند را از سالن خارج کرد. با تخلیه کردن محیط سالن، امکان نظافت آسان‌تر و دقیق‌تر فرآهم می‌شود. در ادامه به بررسی مزایای این کار خواهیم پرداخت.

ضدعفونی-کردن-اصولی-سالن-مرغداری-شستشوی-دانخوری-و-آبخوری
همانگونه که در تصویر مشاهده می‌کنید، دانخوری‌ها و آبخوری ها در یک محل جمع آوری شده و شسته می‌شوند.

مدیریت انبار خوراک

انبار مواد خوراکی، یکی دیگر از مکان‌هایی است که نیاز به توجه ویژه دارد. با توجه به اینکه این محل، برای نگهداری دان و خوراک پرندگان تعبیه شده است، لذا امکان ایجاد آفت، حشرات موذی و … وجود دارد و لازم است به صورت ادواری نظافت شود. برای نظافت انبار ابتدا لازم است موادی که دارای بسته بندی هستند، از انبار خارج شده و به محل مسقف جا به جا شوند؛ دان و سایر مواد خوراکی که فاقد بسته بندی هستند نیز باید توسط گونی‌های برزنت، به خارج از انبار و محل مسقف و دارای تهویه مناسب منتقل شود تا در مدت زمان نظافت انبار، از گزند آفتاب، رطوب کف و … در امان باشند. پس از تخلیه انبار نوبت به نظافت محیط می‌رسد که مراحل انجام ضدعفونی کردن انبار را نیز در ادامه بررسی خواهیم کرد.

ضدعفونی-کردن-اصولی-سالن-مرغداری-انبارداری-اصولی
در انبار کردن این نوع از مواد غذایی، بهتر است گونی‌ها با فاصله از زمین انبار شوند تا هم امکان تهویه وجود داشته باشد، هم از نفوذ رطوبت از کف جلوگیری شود.

ضدعفونی کردن تجهیزات قابل انتقال به خارج

پس از تخلیه سالن و انتقال تجهیزات به خارج از محیط سالن، نوبت به نظافت و ضدعفونی کردن آن‌ها می‌رسد. این تجهیزات که عمدتا شامل آبخوری و دانخوری دستی، بخاری‌ها و تجهیزات گرمایشی، پایه‌ها و … هستند، بهتر است به صورت جداگانه نظافت شوند. به عنوان مثال روش مناسب برای ضدعفونی کردن آبخوری و دانخوری‌ها این است که ابتدا آن‌ها را در آب غوطه ور کنیم تا از آلودگی‌ها پاکسازی شوند و سپس به کمک مواد شوینده، آن‌ها را شسته و ضد عفونی کنیم. پس از انجام این کارها، بهتر است تجیهزات در محیطی نگهداری شوند تا کار نظافت سالن به اتمام برسد.

اصول ضدعفونی دیوارها و سطوح

اکنون که فضای سالن تقریبا خالی شده، نوبت به نظافت و گندزدایی از دیوارها و سطوحی مانند کنار بازشوها، سقف و … می‌رسد.

برای این کار بسته به میزان آلودگی می‌تواند از تجهیزات معمولی مانند دستمال، تی و … برای محیط‌های کوچک و یا از پمپ باد برای محیط‌های نسبتا بزرگ استفاد کرد. گرد و خاک ایجاد شده حین نظافت دیوارها  و سطوح، به بستر سالن منتقل شده و همراه با فضولات و مواد موجود در بستر، از سالن خارج می‌شود. توجه داشته باشید که دیوارها و سایر سطوح، حتما عاری از گرد و غبار شوند.

نظافت مدخل‌ها و تجهیزات ثابت

یکی از محل‌هایی که باید توجه ویژه‌ای به آن شود، مدخل‌هایی مانند هواکش‌ها، بازشوها، کانال‌‌های فاضلاب و … می‌باشد. نظافت دقیق این محل‌ها، از ایجاد آلودگی مجدد پس از نظافت سالن جلوگیری می‌کند. پیشهاد می‌شود فقط به داخل سالن بسنده نکنید و این مداخل را از داخل و خارج سالن، به خوبی نظافت و ضدعفونی کنید.

انتقال فضولات به خارج از سالن مرغداری

پس از گندزدایی و نظافت دیوارها، مداخل و … احتمالا گرد و خاک حاصل از این کار، به بستر منتقل شده و اکنون نیاز است که از سالن خارج شود. برای این کار می‌توانید از تجیهزات ساده و یا حتی از لودر (در صورت امکان) استفاده کنید. توجه داشته باشید که کف سالن باید کاملا تخلیه شود تا از تولید مجدد گرد و غبار در هوا جلوگیری گردد.

شستشوی کف سالن مرغداری

پس از تخلیه مواد موجود در بستر، اکنون زمان شستشوی کف سالن فرا رسیده است. این کار را بهتر است توسط واتر جت انجام دهید تا تمام آلودگی‌ها از کف سالن جدا شود. برای نظافت و شستشوی کف می‌توانید از آب به همراه شوینده‌های معمولی و یا جرمگیرهای ویژه (با مشورت دکتر داروساز) استفاده کنید. اگر از اسید یا جرمگیرهای خاص استفاده می‌کنید باید حین نظافت، درها و بازشوها را کاملا باز گذاشته تا خفگی در اثر گاز ناشی از این مواد شوینده جلوگیری شود.

ضدعفونی-کردن-اصولی-سالن-مرغداری-مواد-شوینده

ضدعفونی نهایی سالن مرغداری

پس از انجام مراحل بالا، نوبت به ضدعفونی نهایی می‌رسد. برای ضدعفونی نهایی می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد که در اینجا به بررسی انواع  این روش‌ها می‌پردازیم.

شعله

یکی از رایج‌ترین و ساده‌ترین روش‌ها، شعله دادن به سطوح دیوارها تا ارتفاع ۱٫۵ متری و همچنین کف سالن می‌باشد. به کمک حرارت شعله، آلودگی‌های موجود در کف و دیوارها از بین خواهد رفت.

فرمالین

روش دیگر استفاده از گاز فرمالین است. نکات قابل توجه در حین استفاده از گاز فرمالین به شرح زیر می‌باشد:

  • حین استفاده از گاز فرمالین حتما از لباس، ماسک، عینک و دستکش مخصوص استفاده کنید.
  • قبل از شروع کار، باید تمامی هواکش‌ها، بازشوها و دریچه‌هایی که امکان خروج گاز از آن‌ها وجود دارد، بسته باشد.
  • پیش از انتشار گاز در سالن، از قرارگیری تمام تجیهزات و بستر مناسب در سالن اطمینان حاصل فرمایید.
  • استفاده از فرمالین، سرطان زا بودن این گاز است و پیشنهاد می‌شود از این روش تا حد امکان استفاده نشود.

نانوسید

روش سوم برای ضدعفونی سالن، استفاده از نانوسید است.

نانوسید حاوی ذرات ریز نقره در آب مقطر بوده که نسبت به سایر مواد ضدعفونی کننده، دارای مضرات کمتری است. با توجه به اینکه پس از استفاده از موادی مانند فرمالین، نمی‌توان تا چند روز نسبت به جوجه ریزی اقدام کرد؛ همین موضوع منجر به کاهش تعداد دفعات جوجه ریزی در سال می‌شود.

لازم به ذکر است که استفاده از نانوسید از این نظر وضعیت بهتری داشته و نیازی به زمان طولانی پس از استفاده ندارد.

ویدیو مراحل ضدعفونی کردن اصولی سالن مرغداری

با توجه به گفته‌های بالا، ویدیوی زیر نیز راهنمای مناسبی برای آموزش چگونگی ضدعفونی کردن سالن پرورش می‌باشد.

از زمانی که برای مطالعه این مطلب اختصاص دادید، متشکریم.

گروه تولیدی دی‌جی‌ام تکنومیکس