بیماری کوکسیدیوز در طیور

بیماری کوکسیدیوز در طیور دکتر مازیار محیطی اصلی (برگرفته از کتاب افزودنیهای خوراک دام، طیور و آبزیان) کوکسیدیوز عفونتی در روده است که به وسیله یک انگل تک سلولی به نام کوکسیدیا به وجود می‌آید. تمامی گونه‌های حیوانات ممکن است به کوکسیدیوز مبتلاء شوند، به خصوص هنگامی که حیوانات به صورت متراکم و در تعداد زیاد پرورش داده می شوند خطر ابتلاء به بیماری افزایش می یابد و در صورتی که مدیریت پرورش در سیستم متراکم ضعیف باشد امکان آلودگی دو چندان می گردد.
اگرچه دامها مانند گاو و گوسفند نیز ممکن است به کوکسیدیوز مبتلاء شوند اما به علت صدمات بیشتری که این انگل به طیور وارد می کند و افت قابل توجهی که عملکرد اتفاق می افتد، این بیماری در طیور از اهمیت بیشتری برخوردار است. از آنجایی که انتقال بیماری از طریق خوردن اووسیت های دفع شده در مدفوع می باشد این بیماری در مورد گله‌هایی از طیور مانند جوجه‌های گوشتی و مرغهای مادر که روی بستر پرورش می یابند بیشتر مشاهده می‌شود. اکثر کوکسیدیاهای طیور متعلق به جنس ایمریا هستند.
میزبان ایمریا تا حد زیادی اختصاصی بوده و هر میزبان ممکن است با چندین گونه ایمریا که بیماریزایی مختلفی دارند و منحصر به آن میزبان هستند آلوده شود. هفت گونه مهم ایمریا که در ماکیان موجب ایجاد بیماری کوکسیدیوز می شوند عبارتند از: ایمریا تنلا (Eimeria tenella)، ایمریا برونتی (E. brunette)، ایمریا نکاتریس (E. necatrix)، ایمریا اسرولینا (E. acervulina)، ایمریا ماکسیما (E. maxima)، ایمریا میتیس (E. mitis) و ایمریا پراکوکس (E. praecox).
ظاهراً تمامی این هفت گونه در سراسر دنیا وجود دارند اما شایع ترین آنها ایمریا اسرولینا و ایمریا ماکسیما بوده و بیماریزاترین آنها ایمریا تنلا می باشد. هر یک از این سه گونه متداول ایمریا قسمتهای خاصی از روده را درگیر می کنند. ایمریا اسرولینا در دوازدهه، ایمریا ماکسیما در ژوژنوم و ایلئوم و ایمریا تنلا در سکوم ها ایجاد عفونت می کنند. جراحات و خونریزی های روده در نهایت به صورت اسهال خونی قابل تشخیص می باشد.
افزودنیهای خوراکی جهت کنترل و پیشگیری از بیماری کوکسیدیوز با توجه به اینکه بیماری موجب تلفات زیادی در گله های طیور می شود و درمان بیماری نیز بسیار پرهزینه و طولانی می‌باشد لذا پیشگیری از بیماری به مراتب بیشتر از درمان آن اهمیت دارد. جهت کنترل و پیشگیری از بیماری کوکسیدیوز روشهای مختلفی وجود دارد که از جمله می توان به رعایت بهداشت و کاهش رطوبت بستر، توجه به ژنتیک و توسعه سویه هایی از طیور که مقاوم تر هستند، استفاده از واکسن و دارو اشاره نمود. داروهای ضد کوکسیدیوز جهت پیشگیری از بیماری استفاده می شوند.
به ترکیباتی که مانع رشد کوکسیدیاها می شوند ولی آنها را نمی کشند کوکسیدیوستات گفته می شود و ترکیباتی که باعث کشته شدن این انگل‌ها می‌شوند کوکسیدیوسید نام دارند. در مجموع به ترکیباتی که به هر شکل بر ضد کوکسیدیاها عمل می‌کنند ضدکوکسیدیال گفته می‌شود. داروهای ضدکوکسیدیال شامل آنتی‌بیوتیک‌های یونوفر و داروهای شیمیایی هستند که به صورت افزودنی به خوراک طیور و به خصوص جوجه‌های گوشتی اضافه می‌شوند. یونوفرها یونوفرها مهمترین و مؤثرترین داروهای ضدکوکسیدیال هستند.
یونوفرها فرآورده‌های تخمیری هستند که بر نقل و انتقال یون‌های یک و دو ظرفیتی از غشاء سلول تأثیر می‌گذارند. این مسأله موجب جذب مقدار زیادی از یونهای سدیم و پتاسیم توسط اووسیت‌ها می شود که در نتیجه آن فشار اسمزی داخل اووسیت افزایش یافته و موجب جذب مقدار زیادی آب می‌شود که در نهایت باعث تورم و پاره شدن غشاء سلولی اووسیت خواهد شد. یونوفرهایی که به عنوان ضدکوکسیدیوز مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از : موننسین، لازالوسید، سالینومایسین، ناراسین و مادورامایسین.
سولفانامیدها ترکیبات گوگرد دار اولین محصولاتی بودند که برای درمان یا پیشگیری از کوکسیدیوز استفاده شدند. اما با توجه به اثرات کم و بیش سمی سولفانامیدها، مصرف مقادیر زیاد و یا استفاده مداوم از آنها موجب مسمومیت می‌شود. مهمترین سولفانامیدها، سولفاکوینواکسالین است که نیاز ویتامین K پرنده را چندین برابر افزایش می دهد. سولفانامیدها در تشکیل PABA (اسید پارا آمینو بنزوئیک) و اسید فولیک با انگل رقابت می کنند.
در بسیاری از میکروارگانیسم‌ها PABA یک متابولیت اساسی به شمار می‌رود که در سنتز اسید فولیک نقش مهمی دارد. سولفونامیدها نیز به علت مشابه ساختمانی قادرند به جای PABA در واکنش وارد شوند و در نتیجه مشابه‌های اسید فولیک که از نظر عملکرد، تشابهی به اسید فولیک ندارند تولید می‌گردد و رشد باکتری‌ها مختل می‌شود. آمپرولیوم آمپرولیوم یک داروی ضد تیامین می باشد. آمپرولیوم موجب کمبود تیامین در اووسیت ها می‌شود اما با توجه به مقدار تیامین موجود در جیره، اغلب کمبود تیامین در پرنده دیده نمی شود مگر در حالتی که آمپرولیوم همراه با پودر ماهی بخوبی عمل آوری نشده مصرف شود. آنزیم تیامیناز موجود در پودر ماهی خوب عمل آوری نشده موجب کمبود تیامین می شود.
در ضمن آمپرولیوم نباید با جیره‌هایی که حاوی مقادیر زیادی کولین می باشند استفاده شود چون در اثر اختلاط این دو، اسید پیکریک تولید شده و دارو و کولین هر دو از دسترس خارج خواهند شد. نیکاربازین نیکاربازین از دیگر داروهای ضدکوکسیدیال مؤثر می باشد که استفاده از آن در جیره جوجه های گوشتی متداول است. استفاده از نیکاربازین در جیره مرغ‌های تخمگذار یا مادر موجب کاهش توانایی تولید مثلی آنها می‌شود.
همچنین در مرغهای تخم قهوه ای افزودن نیکاربازین به جیره موجب سفید شدن رنگ پوسته تخم مرغ پس از ۴۸ ساعت می شود. این از دست رفتن رنگ پوسته با قطع مصرف دارو به حالت طبیعی بر می‌گردد. در ضمن به نظر می رسد که نیکاربازین اثرات زیان آور تنش گرمایی را تشدید می نماید و باعث افزایش تلفات می شود. نیکاربازین اثر همکوشی متقابلی با ناراسین دارد. اثرات منفی نیکاربازین بر دستگاه تولید مثلی به صورت کاهش تولید تخم مرغ و وزن تخم مرغ و کاهش جوجه درآوری بروز می‌کند.
مکانیسم مولکولی که نیکاربازین از طریق آن بر روی تولیدمثل مرغ تأثیر می گذارد هنوز ناشناخته مانده است. سایر داروهای ضدکوکسیدیوز ضدکوکسیدیالهای کوئینولین و کلوپیدول انرژی متابولیسمی سیستم سیتوکروم کوکسیدیا را محدود می‌کنند. یونوفرهای پولی اتر توازن اسمزی سلولهای پروتوزوا را به وسیله تغییر نفوذپذیری غشاء سلول نسبت به کاتیونهای قلیایی معکوس می کنند.

به قلم دکتر مازیار محیطی اصلی، متخصص تغذیه طیور
گروه علمی دی جی ام تکنومیکس

دیدگاه ها

  1. سلام دکتر . روزتون بخیر . یک سری اطلاعات میخواستم در مورد داروهای تاریخ گذشته .اینکه کدوماشون سمی میشن و کدوماشون کم اثر میشن و اینکه ایا با افزایش دوز مصرف میشه ازشون استفاده کرد ؟
    سپاسگذارم

  2. سلام جواب سوال دکتر کشاورز میخواستم

  3. Baclofene Commander Pvp Cialis 20 Mg buy cialis Viagra Very Fast Shipping Canada Pharmacy Sells Levitra

  4. Heya i’m for the first time here. I found this board
    and I find It really useful & it helped me out
    a lot. I hope to give something back and aid others like you aided me.

  5. Just wish to say your article is as astounding.
    The clearness for your submit is simply excellent and i can suppose you’re knowledgeable on this subject.
    Fine together with your permission allow me to seize your RSS feed to
    keep updated with approaching post. Thank you one million and
    please carry on the gratifying work.

  6. Hey this is kind of of off topic but I was wanting to know if blogs
    use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
    I’m starting a blog soon but have no coding expertise so
    I wanted to get advice from someone with experience. Any help would
    be greatly appreciated!

  7. I’ve read a few excellent stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting.
    I wonder how a lot attempt you set to make any such magnificent informative site.

  8. Pretty section of content. I just stumbled upon your blog and
    in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts.

    Any way I will be subscribing to your feeds and even I achievement you access
    consistently fast.

  9. Hi everyone, it’s my first visit at this web page,
    and piece of writing is actually fruitful in favor of me, keep up posting such content.

  10. It’s a shame you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this brilliant blog!
    I suppose for now i’ll settle for bookmarking and adding your RSS feed to my Google account.
    I look forward to fresh updates and will talk about this site with my Facebook group.

    Talk soon!

  11. Kamagra 100mg Besancon Prescription Free Amoxicillin Cialis Generika Per Paypal cialis vs viagra Buy Retin A Uk

  12. Good answer back in return of this matter with solid arguments and
    explaining all on the topic of that.

  13. Hello, this weekend is good in support of me, as this
    occasion i am reading this fantastic informative piece of writing here at my residence.

  14. Good post. I learn something new and challenging on sites I
    stumbleupon every day. It’s always interesting to read
    through content from other authors and use a little something from other sites.

  15. Heya just wanted to give you a quick heads up and let you know a few of the
    pictures aren’t loading correctly. I’m not sure why but I think
    its a linking issue. I’ve tried it in two different web
    browsers and both show the same results.

  16. Excellent article. Keep posting such kind of information on your page.
    Im really impressed by your blog.
    Hey there, You have done an excellent job. I will definitely digg it and in my opinion suggest to my friends.
    I’m sure they will be benefited from this website.

  17. With havin so much written content do you ever run into any problems of plagorism or copyright infringement?
    My site has a lot of completely unique content I’ve either written myself or outsourced
    but it looks like a lot of it is popping it up all over the web without my authorization. Do you know any techniques to help prevent
    content from being stolen? I’d really appreciate it.

  18. Thanks for your personal marvelous posting! I truly enjoyed
    reading it, you could be a great author.I will always bookmark your blog and
    will often come back later in life. I want to encourage that you continue your great job, have a
    nice afternoon!

  19. Heya i’m for the first time here. I found this board and I find It really useful & it helped me out much.

    I hope to give something back and aid others like you helped me.

  20. Thanks for any other informative site. Where else may just I am getting that kind of info written in such a perfect manner?
    I have a challenge that I am simply now running
    on, and I’ve been on the look out for such info.

  21. Hello to every one, because I am in fact eager of
    reading this weblog’s post to be updated on a regular basis.
    It carries good information.

  22. At this time it looks like Drupal is the preferred blogging platform available right
    now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?

  23. What a material of un-ambiguity and preserveness of precious
    knowledge concerning unpredicted emotions.

  24. Hello There. I found your blog the use of msn. This is a very smartly written article.
    I will be sure to bookmark it and return to read more of your useful information. Thank you for the post.
    I will certainly comeback.

  25. Viagra Sold In The United States Is Generic Cialis Available In The Us viagra Viagra 110 Mg Precio Cialis En Espana

  26. What’s up, for all time i used to check website posts here in the early
    hours in the dawn, because i like to learn more and more.

  27. Greetings! Quick question that’s totally off topic. Do you know how to make
    your site mobile friendly? My web site looks weird when browsing from my iphone.
    I’m trying to find a template or plugin that might
    be able to fix this issue. If you have any suggestions, please share.
    Thank you!

  28. My partner and I absolutely love your blog and find the majority of your post’s to be exactly what I’m looking for.
    can you offer guest writers to write content in your case? I
    wouldn’t mind publishing a post or elaborating on many of the
    subjects you write related to here. Again, awesome
    site!

  29. If you are going for best contents like myself, just pay a visit this web page everyday since it
    offers quality contents, thanks

  30. Post writing is also a excitement, if you be acquainted with then you can write
    if not it is complex to write.

  31. Today, I went to the beach front with my kids.
    I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear and screamed.

    There was a hermit crab inside and it pinched her ear. She never wants to go back!
    LoL I know this is totally off topic but I had to tell someone!

  32. Spot on with this write-up, I absolutely believe this website needs far more attention.
    I’ll probably be back again to read more, thanks for the info!

  33. Hello, Neat post. There is an issue together with your website in internet explorer, may test this?
    IE still is the market leader and a good portion of
    other folks will leave out your fantastic writing due to this problem.

  34. If you are going for finest contents like me, only go to see this web page every day as it provides quality contents, thanks

  35. I love what you guys are up too. Such clever work and
    reporting! Keep up the wonderful works guys I’ve
    incorporated you guys to my own blogroll.

  36. Hello everyone, it’s my first pay a quick visit at this site,
    and paragraph is really fruitful in favor of me, keep up posting such articles.

  37. I am genuinely grateful to the owner of this site
    who has shared this wonderful paragraph at at this place.

  38. Hello, I log on to your blogs like every week. Your story-telling style is witty, keep up the good work!

  39. Wow, this paragraph is pleasant, my younger sister is analyzing these kinds of things, thus I am going to inform her.

  40. Awesome blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A design like yours with a few simple adjustements would really make my blog jump out.
    Please let me know where you got your design. Appreciate it

  41. I think the admin of this site is in fact working
    hard for his site, since here every stuff is quality based data.

  42. I used to be able to find good information from your
    articles.

  43. Its like you read my mind! You appear to know a lot about this,
    like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics
    to drive the message home a bit, but instead of that,
    this is magnificent blog. A great read. I’ll certainly be back.

پاسخ دهید

فیلدهای اجباری مشخص شده است.*